Dạy tuần 0 đối với HS lớp 1 học Tiếng Việt CNGD

Lưu ý khi dạy tuần 0 ở lớp 1 học TV theo CNGD

GV KHỐI 1 TRƯỜNG TIỂU HỌC HÒN SÓC

Dạy thật tốt những tiết học làm quen ở hai tuần 0



Ngay từ những tiết học đầu tiên đón em vào lớp 1,GV cần xác định rõ nhiệm vụ là phải giúp các em làm quen với môi trường học tập.Biết nhận việc,hiểu rõ cách làm ,tự mình làm và kiểm soát quá trình làm. Tập cho HS có tác phong nhanh nhẹn,mạnh dạn ,có tính kỉ luật.Việc hình thành các kĩ năng ở tuần 0 là rất quan trọng, đến với những tiết học đầu tiên tất cả đều mới mẻ, lạ lẫm, phải biết rằng mọi thao tác, mọi tư thế, lời nói, cách giao tiếp,... được hình thành trong giai đoạn này và sẽ theo các em trong suốt cuộc đời học tập, công tác. Những thói quen, những thao tác, những tư thế, tác phong,.. đúng, đẹp sẽ rất có lợi lâu dài cho các em và ngược lại. Để cho các buổi học đầu tiên được diễn ra nhẹ nhàng, hấp dẫn mà hiệu quả, làm cho học sinh thấy thật hạnh phúc khi được đến trường đòi hỏi giáo viên phải đa dạng hóa việc tổ chức dạy học, đặc biệt việc tổ chức các trò chơi để củng cố kĩ năng, củng cố kiến thức và tạo cho học sinh sự hứng khởi trong học tập là rất cần thiết,vì thế ngoài những trò chơi có trong sách Thiết kế TV1-CGD giáo viên cần tham kháo và cho học sinh chơi các trò chơi khác để các em khỏi nhàm chán và các trò chơi đó cần tiến hành ở giữa tiết học, chuyến tiết học.
Giáo viên chỉ giao việc 1 lần, lời nói, kí hiệu, lệnh phải rõ ràng, ngắn gọn, dứt khoát đảm bảo tất cả học sinh trong lớp đều nghe và hiểu. Khi giao việc, làm mẫu giáo viên phải đứng ở vị trí thích hợp để tất cả học sinh đều nghe và quan sát được. Khi giao việc xong giáo viên phải đi xuống lớp để kiểm soát việc làm của tất cả học sinh, giúp đỡ, hướng dẫn những học sinh còn chậm, phải đảm bảo tất cả học sinh hoàn thành rồi mới giao việc khác. Nhận xét, đánh giá phải trên cơ sở động viên, khích lệ học sinh để lấy việc phát huy ưu điểm mà khắc phục nhược điểm.
GV Phải luôn gần gũi, theo dõi để biết được các yêu cầu, nguyện vọng của các em, cần nắm chắc đối tượng học sinh để biết học sinh đã có những gì, cần học những gì, cần kèm cặp và tăng luyện tập thực hành cho những học sinh lâu nhớ, mau quên, thao tác chậm.Khi bắt đầu cắp sách đến trường, hầu hết học sinh (HS) đều chưa có ý thức về nền nếp trong học tập, thói quen chưa tốt lời nói chưa rõ ràng, các em không diễn đạt đủ ý, trả lời chưa đầy đủ câu văn, còn lúng túng khi giơ tay phát biểu ý kiến, việc xếp hàng ra vào lớp còn lộn xộn.Đó là hạn chế mà hầu hết các em HS hay mắc phải. Vì vậy giáo viên ngay từ đầu phải hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ, uốn nắn lời nói của học sinh cho đầy đủ câu văn từ những câu trả lời đơn giản nhất. Không cần quá rập khuôn nhưng sửa ngay từ đầu rất dễ đối với lứa tuổi này và dần dần sẽ trở thành kỹ năng của học sinh.HS còn lúng túng trong việc sử dụng sách vở, đồ dùng học tập của từng môn học, cách giơ tay, giơ bảng hoặc lấy được sách rồi lại loay hoay với việc tìm bài học... nên giáo viên cũng cần hướng dẫn học sinh cách mở SGK; việc sắp xếp sách vở cho học sinh thực hiện vào giờ truy bài. Cần quy ước các kí hiệu sử dụng trong giờ học và luyện tập để các em thực hiện thành một thói quen.Đó là dạy thật tốt và tập cho các em thành thạo các thao tác ,kí hiệu và lệnh làm việc trong tiết học : Làm quen,đồ dùng học tập,vị trí trên/dưới,vị trí trái/phải, vị trí trước /sau,vị trí trong/ngoài và các trò chơi củng cố kĩ năng.Trong giờ học Tiếng việt, giáo viên quy ước với học sinh về kí hiệu đọc trơn,đọc phân tích .Tất cả những việc ấy đều cần có một nề nếp tốt nếu không sẽ ảnh hưởng tới chất lượng học tập của một giờ học.Trên thực tế khi đi học rất nhiều em còn thiếu sách vở đồ dùng: quên sách Tiếng Việt; giờ viết không có bút...Bởi vì nếu các em không hoạt động học tập cùng các bạn làm ảnh hưởng đến không khí học tập của cả lớp. Do đó, cần hình thành nền nếp học tập, tạo thói quen cho học sinh giờ nào việc nấy .
Để đảm bảo một tiết học đảm bảo chất lượng và đảm bảo được không khí học tập của lớp phải đưa các em vào nền nếp học tập ngay từ đầu năm học.Rèn cho học sinh có ý thức tự học là một phần rất quan trọng trong vấn đề hình thành nề nếp học tập cho học sinh lớp một.GV cần tập trung rèn HS ý thức tự học ở lớp và tự giác học ở nhà.
Hiện nay, HS đều được học 2 buổi/ngày nên toàn bộ bài học được giáo viên hướng dẫn và học sinh hoàn thành ngay trên lớp nhưng vẫn cần rèn cho các em có nền nếp buổi tối về nhà với sự hướng dẫn của bố mẹ, tự soạn sách vở và đồ dùng học tập cho ngày hôm sau.Đồng thời với việc buổi sáng trong 15’ đầu giờ giờ lớp trưởng sẽ kiểm tra sự chuẩn bị sách vở, đồ dùng học tập của từng bạn để báo cáo cô giáo kịp thời nhắc nhở những bạn còn vi phạm, thiếu đồ dùng học tập hay chưa chuẩn bị tốt bài.Lâu dần các em

 

Một vài lưu ý về TV1 - CNGD

 

Khái quát:

Năm học 2008-2009 tỉnh Kiên Giang là 01 trong 7 tỉnh trong cả nước thực hiện dạy học tài liệu Tiếng Việt 1 – Công nghệ Giáo dục (TV1-CNGD); có 25 trường, 126 lớp và 2.789 HS tham gia. Trong quá trình thực hiện ở địa phương còn gặp không ít khó khăn, tuy nhiên qua 10 năm học hiệu quả mà chương trình này để lại là rất to lớn.

Năm học 2014 – 2015 tỉnh Kiên Giang thực hiện dạy đại trà Tiếng Việt lớp 1 cho 100% học sinh lớp 1 trong tỉnh; có 340 trường, 1455 lớp và 35.104 học sinh.

Năm học 2016-2017 là năm thứ 3 Kiên Giang thực hiện dạy học TV1-CNGD đại trà; toàn tỉnh có 30.288 HS.

Năm học 2017-2018 là năm thứ 4, toàn tỉnh có 339 trường, 34.021 HS học TV1-CNGD.

Năm 2018-2019 là năm thứ 5, toàn tỉnh có 337 trường, 40.027 HS học TV1-CNGD.

Qua bốn năm thực hiện đại trà, TV1 – CNGD càng khẳng định tính ưu Việt của nó, tỷ lệ học sinh đọc yếu, viết sai chính tả đã giảm hẳn. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện ở một số trường; một bộ phận GV vẫn còn những hạn chế nhất định dẫn đến chất lượng không đồng đều. Để thực hiện tốt TV1-CNGD tại địa Kiên Giang trong thời gian tới, tôi xin gửi đến các thầy cô giáo một số lưu ý sau:

  1. Tiếp xúc ban đầu với học sinh lớp 1:

Việc tiếp xúc ban đầu giữa giáo viên và học sinh lớp 1 là một dấu mốc hết sức quan trọng để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời mỗi học sinh, bởi vậy mọi động thái ứng xử, mọi ngôn ngữ giao tiếp (lời nói, ánh mắt, nụ cười, cầm tay, xoa đầu…) của giáo viên đều phải hết sức mô phạm để lại trong học sinh dấu ấn về sự dịu dàng, nhẹ nhàng, gần gũi, bao dung, sẵn sàng xẻ chia… Bởi vậy, trong buổi đầu đón học sinh vào lớp 1 (từ phụ huynh) hình ảnh giáo viên càng đẹp hơn càng tốt, càng nhẹ nhàng, tự nhiên, vui tươi hơn càng hay! Cán bộ quản lí các nhà trường tiểu học cần đặc biệt coi trọng lễ khai giảng và ngày “toàn dân đưa trẻ đến trường” để tất cả học sinh và phụ huynh lớp 1 thấy được niềm hạnh phúc, sự tôn vinh, tầm quan trọng… và biết bao kì vọng trông chờ khi một học sinh được vào lớp 1.

2. Hình thành các kĩ năng và động lực học tập trong Chương trình tuần 0:

Đến với những tiết học đầu tiên tất cả đều mới mẻ, lạ lẫm đối với học sinh lớp 1, cần biết rằng mọi thao tác, mọi tư thế, mọi cách nói năng, giao tiếp (nhận việc, trả lời)… được hình thành trong giai đoạn này là hết sức quan trọng vì nó rất bền vững và sẽ theo suốt các em trong cả cuộc đời học tập, công tác. Những thao tác, những thói quen, những tư thế, tác phong đúng, đẹp sẽ rất có lợi cho lâu dài và ngược lại. Bởi thế rèn luyện các thao tác, tư thế … trong tuần 0 cần phải hết sức chuẩn mực, rõ ràng, dứt khoát (không sai, không thừa, nhẹ nhàng nhưng không khoan nhượng). Khẳng định rằng chúng ta phải làm chắc tuần 0, HS phải biết hết các thao tác, thầy và trò phải thống nhất các quy ước, ký hiệu để trong suốt quá trình học không mất thời gian vào việc này. Đối với đối tượng HS tiếp cận chậm có thể GV làm hơn 1 tuần, 2 tuần hoặc hơn 02 tuần chúng ta cũng phải làm cho được.

Để cho các buổi học đầu tiên được diễn ra nhẹ nhàng, hấp dẫn mà hiệu quả, thực sự làm cho học sinh lớp 1 thấy “Đi học là hạnh phúc”, “Mỗi ngày đến trường náo nức một ngày vui” đòi hỏi giáo viên lớp 1 phải đa dạng hóa việc tổ chức dạy học, đặc biệt cần coi trọng việc tổ chức các trò chơi để củng cố kĩ năng. Giáo viên không chỉ cần đọc kĩ cách tổ chức các trò chơi trong sách Thiết kế mà còn phải tìm hiểu nhiều trò chơi khác, cải tiến luật chơi, cách chơi để học sinh thường xuyên thấy mới lạ, hứng thú (có thể vào mạng, đọc cuốn 100 trò chơi vận động, sưu tầm các trò chơi dân gian). Đã là giáo viên tiểu học thì phải biết cách tiếp cận học sinh, tổ chức trò chơi...

3. Giáo viên chỉ giao việc 01 lần: câu lệnh hoặc kí hiệu phải rõ ràng, đảm bảo 100% học sinh nghe và hiểu. Khi giao việc và làm mẫu giáo viên phải đứng ở vị trí thích hợp để tất cả học sinh đều nghe và quan sát được (trung tâm trước bục giảng). Khi giao việc xong giáo viên phải đi xuống lớp để kiểm soát việc làm của tất cả học sinh, giúp đỡ, hướng dẫn những học sinh yếu; phải đảm bảo 100% học sinh hoàn thành 1 việc mới giao việc khác. Nhận xét, đánh giá phải trên cơ sở động viên, khích lệ học sinh để lấy việc phát huy ưu điểm mà khắc phục nhược điểm qua 4 mức độ: làm được, làm đúng, làm đẹp, làm nhanh.

Phải thường xuyên có ý thức để ý theo dõi học sinh để biết được các nhu cầu, nguyện vọng…ở giai đoạn đầu nhiều học sinh không dám trình bày với bạn, với cô các nhu cầu cần sự giúp đỡ cho phép (cả về sức khỏe và học tập). Những thói quen về vệ sinh lớp học, vệ sinh cá nhân cũng cần được hình thành ngay từ những buổi học đầu tiên này.

4. Liên hệ chặt chẽ với phụ huynh: tuyên truyền trong phụ huynh và các lực lượng xã hội làm cho phụ huynh vững tin vào CNGD, không nóng vội. Yêu cầu phụ huynh không tự dạy đọc viết ở nhà khi không có sự kiểm soát hoặc yêu cầu của giáo viên, GV có thể hướng dẫn cho PHHS cách hỗ trợ HS đọc bài, viết bài ở nhà, không dạy cách đọc khác với TV1 - CNGD.

5. Để dạy tốt lớp 1 – CNGD: không có cách nào hơn là phải thuộc Thiết kế và thành thạo các thao tác, bởi vậy GV mới dạy TV1-CNGD cần phải tranh thủ đọc thiết kế; phải được các đồng nghiệp trong tổ và chuyên môn nhà trường hỗ trợ; thực hành dạy thử từng loại mẫu để mọi người góp ý xây dựng. Ngay từ bài đầu phải thực hiện đúng quy trình của các mẫu. Quá trình thực hiện nếu thấy có vướng mắc cần hội ý tổ hoặc hỏi ngay cán bộ cốt cán và làm theo thiết kế.

Việc phản ánh chất lượng học tập của học sinh hay những khó khăn vướng mắc đối với cán bộ quản lí các cấp hoặc giáo viên cốt cán cần đảm bảo đúng sự thật, không dấu dốt, không chạy theo thành tích vì bất kì một lí do nào. Công nghệ giáo dục không cho phép bất kì một sự dối lừa nào và không có sự dối lừa nào không được phát hiện khi kiểm chứng các sản phẩm công nghệ!

Tính chất tuyến tính của chương trình Công nghệ giáo dục là hết sức khắt khe nên nếu những bài đầu, việc đầu mà chưa làm được thì tuyệt đối chưa làm việc tiếp theo. Cũng vì thế việc duy trì sĩ số, động viên học sinh đi học chuyên cần, đúng giờ là hết sức quan trọng, giáo viên rất cần sự hỗ trợ của phụ huynh trong vấn đề này. Các nhà trường cần phát động và tạo mọi điều kiện cho học sinh khối 1 được học 2 buổi/ngày hoặc học bán trú càng tốt.

6. Cách tiếp cận của chương trình Tiếng Việt 1-CNGD là: đi từ Âm đến Chữ, bởi vậy trong quá trình sử dụng các vật liệu đòi hỏi giáo viên và học sinh phải phát âm thật chuẩn mực, rõ ràng. Cố gắng khắc phục các lỗi phát âm địa phương để đi dần từ “chính âm” đến “chính tả”, GV cũng phải rèn phát âm chuẩn.

7. Rèn chữ viết: Dạy tiểu học nói chung và đặc biệt là dạy lớp 1 rất cần phải rèn luyện chữ viết, GV viết bảng cần viết đúngđẹp (Hướng dẫn HS về kĩ thuật viết các nét chữ, kích thước, khoảng cách… và quy tắc viết chính tả trong khi viết, trình bày bảng và cả trong đánh giá, sửa chữa cho HS, ghi lời phê của thầy, cô giáo phải thiết thực giúp HS nhận thấy cái đúng, cái đẹp mà phát huy, thấy cái chưa chuẩn, chưa đúng mà sửa chữa).

8. Cần hỗ trợ HS kịp thời: Đối với HS đọc chậm, viết chậm chúng ta không thể yêu cầu các em thực hiện khối lượng, thời gian bằng những em khác mà chúng ta phải kiên nhẫn, gợi cho các em nhớ lại kiến thức ngữ âm, nắm chắc mẫu bài; quy tắc viết chính tả… để các em nắm chắc kiến thức, kỹ thuật viết. Trong tiết học những HS viết chậm có thể hoàn thành chưa xong bài viết GV tạo điều kiện để các em viết vào lúc khác, hoặc buổi chiều… Đối với những HS bỏ học chúng ta cần tạo điều kiện để các em có thời gian học bài các em đã bỏ trước khi học bài mới. Cần thống thất với PHHS không để các em nghỉ học.

9. Một số lưu ý khác:

- Tư thế ngồi học, ngồi viết: đảm bảo sự thoải mái (chú ý các yếu tố liên quan).

- Tư thế đứng phát biểu: đứng thẳng, mắt nhìn thẳng vào cô giáo hoặc người cần trả lời (tuyệt đối không vòng tay trước ngực khi trả lời).

- Nói, hát: Phát âm phải to, rõ ràng, dõng dạc, dứt khoát.

- Khoảng cách và kĩ thuật cầm bút: Cầm bút cao từ 2 – 2,5 cm; cầm bút bằng 3 ngón tay; dứt khoát phải kiểm soát được kĩ thuật và khoảng cách cầm bút của học sinh trước và trong khi các em viết chữ. Để học sinh có thói quen cầm bút đúng khoảng cách và viết nhẹ tay, giai đoạn đầu dứt khoát phải yêu cầu học sinh sử dụng bút chì.

- Đồ dùng học tập của học sinh: Sách giáo khoa, vở Em tập viết, bảng con, phấn viết, con nhựa, bút chì, vòng, que ngắn, que dài, bộ chữ rời (đồ dùng cần gọn, đảm bảo phù hợp kích cỡ và vệ sinh). Bút chì nên dùng loại bút chì 2B; bảng con học sinh cần thống nhất, đồng bộ trong các lớp để giáo viên dễ hướng dẫn vẽ mô hình và viết chữ đúng kĩ thuât, tọa độ.

- Đồ dùng dạy TV 1 của giáo viên: Thước, bảng con, phấn viết, que chỉ, nam châm, vòng, que ngắn, que dài, gọt bút chì, bộ chữ học vần, bộ chữ mẫu tập viết… ngoài ra cần có một số đồ dùng của học sinh dự phòng (các loại đồ dùng học sinh hay hỏng, hay quên như bút chì, bảng con, phấn viết, con nhưa…). Bảng lớp của khối 1 cần mua sắm loại bảng chống lóa có kẻ sẵn dòng ô li để giáo viên tiết kiệm thời gian và thuận lợi trong các thao tác hướng dẫn viết chính tả và trình bày bảng.

Tóm lại, muốn giáo dục một con người, muốn “Đổi mới căn bản Giáo dục và Đào tạo”, muốn cải tổ một nền giáo dục phải bắt đầu từ lớp 1, cấp 1; phải thực sự coi “Lớp 1 là móng, cấp 1 là nền”; đầu tư cho lớp 1, cho giáo dục tiểu học là cách đầu tư khôn ngoan nhất và có lãi nhất! Giáo viên lớp 1 là người mang trên mình sứ mệnh quan trọng nhất trong việc hình thành các động hình kĩ năng học tập, hành vi, ngôn ngữ giao tiếp, thói quen sinh hoạt… và tất cả những gì khởi đầu cho việc hình thành nhân cách một con người. Các bạn là người đầu tiên mang hạnh phúc đến cho mỗi con người, mỗi gia đình!

Chúc các bạn thành công!

Bài viết liên quan